حجت‌الاسلام والمسلمین علی‌اکبر نوایی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه خراسان، در گفت‌وگو با خبرنگار ما، با اشاره به برهه حساس مهاجرت آیت‌الله میلانی از کربلا به مشهد گفت: هجرت ایشان در زمانی صورت گرفت که حاکمیت پهلوی به شدت علیه اسلام فعالیت می‌کرد و پس از تبعید حضرت امام خمینی (ره)، حوزه‌های علمیه نیازمند مرجعیتی مقتدر و آگاه بودند.

وی افزود: حضور آیت‌الله میلانی در مشهد، ضمن تقویت مرکزیت دینی خراسان، روح تازه‌ای به حوزه علمیه و جریان فکری شیعه در ایران بخشید.

عمق‌بخشی به حوزه علمیه خراسان

حجت‌الاسلام نوایی، نخستین محور تاثیرگذاری مهم آیت‌الله میلانی را «ایجاد حوزه‌ای هدفمند و ساختارمند» در کنار حوزه سنتی خراسان دانست و گفت: ایشان با تربیت شاگردان برجسته و بازنگری در نظام آموزشی حوزه، به غنا و عمق‌بخشی علمی حوزه پرداختند و مفاهیم اولیه حکمرانی دینی را در فضای علمی آن روز تبیین کردند.

وی دومین محور تأثیرگذاری این مرجع عالیقدر را «صیانت از اندیشه اسلامی و تثبیت حکمرانی فقهی» عنوان کرد و گفت: این مرجع بزرگ در دوره‌ای که موج تفکرات غیردینی و غرب‌گرا در جهان اسلام شدت گرفته بود، از جایگاه حوزه به دفاع از اسلام اصیل پرداخت.

حجت‌الاسلام نوایی در ادامه افزود: آیت‌الله میلانی در نامه‌ای تاریخی به «کنگره اسلامی لندن» تأکید کردند که اسلام باید به عنوان کامل‌ترین نظام الهی در عرصه حکمرانی شناخته شود و حوزه‌ها رسالت دارند در برابر شبهات فکری و سیاسی از دین صیانت کنند.

مواضع قاطع سیاسی و همراهی با نهضت امام خمینی (ره)

استاد سطوح عالی حوزه علمیه خراسان، با اشاره به مواضع انقلابی آیت‌الله میلانی گفت: ایشان از پیشگامان روشنگری در برابر رژیم پهلوی بودند و صراحتاً عدم مشروعیت حکومت را اعلام کردند.

به گفته نوایی، آیت‌الله میلانی در ماجرای کشتار مدرسه فیضیه و لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی مواضعی قاطع اتخاذ کردند و در دو مرحله، مهاجرت کبیر از عراق به ایران و مهاجرت صغیر از مشهد به تهران را برای حمایت از نهضت امام خمینی (ره) انجام دادند.

کنگره‌ای برای صیانت از میراث فکری و مردمی

در پایان، حجت‌الاسلام نوایی بر اهمیت برگزاری کنگره بزرگداشت آیت‌الله میلانی تأکید کرد و گفت: برگزاری این کنگره میراث فکری ایشان را زنده نگه می‌دارد و طلاب را با نقش تاریخی فقها در تحولات اجتماعی آشنا می‌سازد. وی افزود: این رویداد همچنین فرصتی است تا مردم با منش علمی، اخلاقی و مردمی آیت‌الله میلانی به عنوان الگویی عملی برای زیست مؤمنانه در جامعه امروز آشنا شوند.